Wat bepaalt hoe mensen hun leven ervaren na een dwarslaesie? En hoe kunnen we kwaliteit van leven goed meten? In haar promotieonderzoek onderzocht Aline Hakbijl-van der Wind, onderzoeker bij het KCRU, kwaliteit van leven na een dwarslaesie vanuit verschillende perspectieven. Haar onderzoek laat onder meer zien dat het sociale leven een belangrijke plaats verdient in het meten van kwaliteit van leven en dat psychologische factoren samenhangen met hoe tevreden mensen na een dwarslaesie zijn met hun leven. Vandaag, donderdag 17 september 2026, promoveert zij aan de Universiteit Utrecht.
Een dwarslaesie heeft ingrijpende gevolgen voor het dagelijks leven. Het verlies van motorische en sensorische functies beïnvloedt niet alleen de fysieke mogelijkheden, maar ook de mentale gezondheid, maatschappelijke participatie en de algehele kwaliteit van leven. In haar promotieonderzoek ‘MIND OVER MATTER? Quality of life and psychological factors after spinal cord injury’ onderzocht zij dit aspect.
Sociaal leven en psychologische factoren in beeld
Hakbijl-van der Wind keek zowel naar het meten van kwaliteit van leven als naar psychologische factoren die daarmee samenhangen. Een deel van het onderzoek richtte zich op een korte internationale vragenlijst waarmee mensen met een dwarslaesie hun kwaliteit van leven beoordelen. In interviews werd onderzocht of de vragen in deze lijst aansluiten bij wat mensen met een dwarslaesie zelf belangrijk vinden voor hun kwaliteit van leven. Daarbij bleek dat het sociale leven vaak werd genoemd, terwijl dit niet als apart onderdeel in de vragenlijst was opgenomen. Op basis daarvan werd aanbevolen om aan deze internationale vragenlijst een aparte vraag over het sociale leven toe te voegen.
Daarnaast onderzocht ze hoe de levenstevredenheid zich ontwikkelt in de jaren na een dwarslaesie. Gemiddeld nam de levenstevredenheid toe. Mensen die meer vertrouwen hadden in hun vermogen om met de gevolgen van hun dwarslaesie om te gaan, waren gemiddeld meer tevreden met hun leven. Mensen die hun dwarslaesie sterker als bedreigend ervoeren, waren gemiddeld minder tevreden met hun leven.
“De manier waarop iemand naar zichzelf en naar de gevolgen van de dwarslaesie kijkt, hangt samen met hoe tevreden iemand is met het leven,” aldus Hakbijl-van der Wind. “Dat onderstreept het belang om tijdens de revalidatie naast lichamelijk functioneren ook aandacht te hebben voor psychologische factoren.”
Belang voor de revalidatie
Het proefschrift onderstreept het belang van aandacht voor psychologische en sociale aspecten vanaf het begin van de revalidatie. Voor zorgprofessionals betekent dit dat het belangrijk is om niet alleen te focussen op fysieke doelen. Maar ook actief aandacht hebben voor hoe iemand betekenis geeft aan de veranderingen, vertrouwen ontwikkelt in eigen mogelijkheden én opnieuw invulling geeft aan sociale rollen en activiteiten is belangrijk. Door in de revalidatiebehandeling vanaf het begin fysieke én psychologische ondersteuning te combineren, kunnen zorgverleners revalidanten beter begeleiden naar een duurzaam herstel en een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven.
Meer informatie
Aline Hakbijl-van der Wind verdedigt haar proefschrift ‘MIND OVER MATTER? Quality of life and psychological factors after spinal cord injury’ op donderdag 17 september 2026 om 10.15 uur in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. De promotie is tevens te volgen via een livestream: Meer informatie en het volledige proefschrift
