Vragenlijsten (PROMs) kunnen waardevolle informatie geven over de ervaringen en uitkomsten van patiënten in de revalidatie. De meerwaarde ervan hangt echter af van een zorgvuldige keuze, een goede interpretatie en de manier waarop de uitkomsten in de praktijk worden gebruikt. De vragenlijst is daarbij geen doel op zich: het gaat erom de uitkomsten betekenisvol te gebruiken in de zorg. Dat concludeert Bianca Mourits, onderzoeker bij het KCRU. Vandaag, maandag 5 oktober 2026, promoveert Bianca aan de Universiteit Utrecht.
Wat meet je en hoe zet je het in?
In de revalidatiegeneeskunde staan doelen zoals eigen regie, fysiek functioneren en meedoen in de maatschappij (participatie) centraal. Om te meten of een behandeling aanslaat, wordt steeds vaker gebruikgemaakt van Patient-Reported Outcome Measures (PROMs). Dit zijn vragenlijsten waarin patiënten zelf hun gezondheid, dagelijks functioneren en ervaren beperkingen rapporteren.
Bianca Mourits onderzocht de geschiktheid en betrouwbaarheid van verschillende generieke vragenlijsten in de revalidatie, zoals de USER-Participatie (USER-P) en verschillende PROMIS-vragenlijsten. Belangrijke inzichten hierbij zijn:
- Inhoudelijke accenten verschillen in participatie vragenlijsten: De USER-P vraagt breed uit naar concrete dagelijkse activiteiten en participatiedomeinen, wat bruikbaar kan zijn om samen met de patiënt specifieke behandeldoelen op te stellen. PROMIS participatie vragenlijsten geven juist een meer preciezere algemene score van de sociale participatie.
- De setting speelt een rol bij keuze vragenlijst: Welke vragenlijst geschikt is om de revalidatie mee te evalueren, hangt mede af van de context waarin deze wordt gebruikt. Een vragenlijst dat goed werkt in de klinische revalidatie, hoeft niet automatisch ook het meest geschikt te zijn voor de poliklinische revalidatie.
- Ervaringen uit de praktijk: Naast de meeteigenschappen onderzocht Mourits ook hoe patiënten en zorgverleners het invullen en bespreken van vragenlijsten (zoals de Self-Regulation Assessment, SeRA, voor het meten van eigen regie) in de dagelijkse praktijk ervaren.
Van meten naar maatwerk
Het routinematig inzetten van vragenlijsten is niet alleen waardevol voor kwaliteitsbewaking op groepsniveau, maar kan juist in de spreekkamer het verschil maken. Door uitkomsten van vragenlijsten actief te bespreken tussen behandelaar en patiënt, ontstaat er meer inzicht in de persoonlijke situatie. Hierdoor kunnen behandelingen beter worden toegespitst op wat voor de patiënt écht belangrijk is.
Proefschrift
Proefschrift: Generic Patient-Reported Outcome Measures in rehabilitation medicine: From validation to application in clinical practice
