Slaap is een belangrijk onderdeel van de 24-uurs activiteiten waar structureel meer aandacht voor zou moeten komen binnen de kinderrevalidatie en de zorg voor kinderen met Cerebrale Parese (CP). In deze studie werden de slaapproblemen bij kinderen met CP en hun ouders onderzocht, en hoe deze slaapproblemen zich verhouden ten opzichte van typisch ontwikkelende kinderen en hun ouders. Ook werd bekeken of er verschillen zijn in het aantal en type slaapproblemen dat gerapporteerd wordt door ouders van kinderen die ambulant of niet-ambulant zijn.

Naast regelmatig bewegen en weinig zitten, is voldoende en goed slapen een belangrijk onderdeel van de 24-uurs activiteiten. Kinderen met een fysieke beperking, zoals kinderen met CP, zijn veelal minder actief, en hebben een verhoogde kans op het optreden van slaapproblemen. Afgelopen jaar is daarom ‘de 24-uurs activiteiten richtlijn’ opgesteld voor kinderen met CP vanuit het Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht. Deze richtlijn gaat gepaard met een ’24-uurs activiteiten checklist’ welke ingezet kan worden in de zorg om de fysieke activiteiten en de slaap van kinderen met CP en hun ouders in kaart te brengen. In dit onderzoek zijn de slaap-uitkomsten van 90 kinderen met CP en een controlegroep van 157 typisch ontwikkelende kinderen en hun ouders beschreven.

Slaapproblemen zijn veelvoorkomend bij kinderen met CP; maar liefst 72.2% van de kinderen vertoont minimaal 1 slaapprobleem dat vaak of altijd optreedt, vergeleken met 46.4% bij typisch ontwikkelende kinderen. De meest voorkomende slaapproblemen in beide groepen waren moeite met in slaap vallen en te vroeg wakker worden, welke beiden kenmerken zijn van insomnia. Ook zijn er slaapproblemen die specifieker lijken voor kinderen met CP; zo hebben kinderen met CP vaker last van pijn/ongemak in bed en worden zij ‘s nachts vaker wakker. Daarnaast heeft een derde (33.3%) van de kinderen met CP last van vermoeidheid overdag, vergeleken met 3.2% van de typisch ontwikkelende kinderen.

Ook hebben we de verschillen bekeken tussen slaapproblemen gerapporteerd door ouders van kinderen die ambulant en niet-ambulant zijn. Onder de niet-ambulante kinderen werd gerapporteerd dat zij meer last hebben van slaapproblemen dan de ambulante groep kinderen, zowel in het aantal slaapproblemen als in de frequentie van optreden. Met name wakker worden ‘s nachts, pijn/ongemak in bed, en vermoeidheid overdag komen vaker voor bij de niet-ambulante groep. De ouders van de niet-ambulante kinderen zijn vaker ontevreden over de slaap van hun kind, alsook over hun eigen slaap.

Naast slaapproblemen die optreden bij het kind, slaapt ook een grote groep ouders slecht. Een derde van de ouders van kinderen met CP rapporteerde vaak of altijd last te hebben van slaaptekort, vergeleken met een kwart van de ouders van typisch ontwikkelende kinderen. Gezien de impact van slaapproblemen op de gezondheid en het welbevinden van kinderen met CP en hun familie, vraagt deze studie om meer aandacht voor het belang van slaap in de kinderrevalidatie.

Hulst RY, Gorter JW, Voorman JM, Kolk E, Van der Vossen S, Visser-Meily JMA, Ketelaar M, Pillen S, Verschuren O. Sleep problems in children with cerebral palsy and their parents. Dev Med Child Neurol. 2021 May 15. doi: 10.1111/dmcn.14920. Online ahead of print.